🔒 Jak zabezpieczyć komputer i telefon

Silne hasła — pierwsza linia obrony

1. Używaj haseł o długości minimum 12 znaków — im dłuższe, tym lepsze.
2. Łącz wielkie i małe litery, cyfry i znaki specjalne (!@#$%^&*).
3. Nigdy nie używaj tego samego hasła w dwóch serwisach.
4. Unikaj oczywistych haseł: '123456', 'password', imię + rok urodzenia.
5. Używaj menedżera haseł: Bitwarden (darmowy), 1Password lub KeePass.
6. Menedżer haseł generuje i przechowuje unikalne hasła do każdego konta.

Weryfikacja dwuetapowa (2FA)

1. Włącz 2FA na wszystkich ważnych kontach: Google, Facebook, bank, e-mail.
2. Pobierz aplikację do 2FA: Google Authenticator, Authy lub Microsoft Authenticator.
3. Kody SMS są lepsze niż nic, ale aplikacja 2FA jest bezpieczniejsza.
4. Zapisz kody zapasowe (recovery codes) w bezpiecznym miejscu offline.
5. Klucze sprzętowe (YubiKey, Titan) to najwyższy poziom bezpieczeństwa 2FA.
6. Nigdy nie podawaj kodów 2FA przez telefon ani e-mail — to zawsze oszustwo.

Ochrona przed phishingiem

1. Sprawdzaj adres e-mail nadawcy — fałszywe maile często mają literówki w domenie.
2. Nie klikaj linków w podejrzanych e-mailach — wejdź na stronę ręcznie wpisując adres.
3. Bank i urzędy nigdy nie proszą o hasło przez e-mail ani telefon.
4. Sprawdź certyfikat SSL strony: kliknij kłódkę w pasku adresu przeglądarki.
5. Używaj rozszerzenia przeglądarki do blokowania phishingu (np. uBlock Origin).
6. Zgłaszaj phishing: przekaż maila do CERT Polska (cert.pl) lub NASK.

Antywirus i firewall

1. Windows Defender (wbudowany w Windows 10/11) to wystarczający antywirus dla większości użytkowników.
2. Upewnij się, że Windows Defender jest włączony: Zabezpieczenia Windows → Ochrona przed wirusami.
3. Regularnie wykonuj pełne skanowanie: raz w tygodniu.
4. Włącz zaporę ogniową (firewall): Zabezpieczenia Windows → Zapora i ochrona sieci.
5. Dodatkowy skan malware: pobierz Malwarebytes Free — wykonaj skan raz w miesiącu.
6. Nie instaluj dwóch antywirusów jednocześnie — mogą się blokować nawzajem.

Bezpieczeństwo sieci Wi-Fi

1. Zmień domyślne hasło routera — 'admin/admin' to zaproszenie dla hakera.
2. Używaj szyfrowania WPA3 lub WPA2 — nigdy WEP (jest łatwy do złamania).
3. Ukryj nazwę sieci (SSID) — utrudnia znalezienie Twojej sieci.
4. Unikaj publicznych sieci Wi-Fi do logowania na konta bankowe.
5. Na publicznym Wi-Fi używaj VPN: ProtonVPN (darmowy) lub NordVPN.
6. Regularnie aktualizuj firmware routera — producent łata luki bezpieczeństwa.

Prywatność w internecie

1. Używaj trybu prywatnego przeglądarki (Ctrl + Shift + N w Chrome) na publicznych komputerach.
2. Zainstaluj uBlock Origin — blokuje reklamy i trackery.
3. Wyłącz śledzenie lokalizacji w ustawieniach przeglądarki i telefonu.
4. Regularnie sprawdzaj uprawnienia aplikacji na telefonie (aparat, mikrofon, lokalizacja).
5. Przejrzyj ustawienia prywatności Google: myaccount.google.com/privacy.
6. Rozważ wyszukiwarkę DuckDuckGo zamiast Google — nie śledzi Twoich wyszukiwań.

Kopie zapasowe (backup)

1. Stosuj zasadę 3-2-1: 3 kopie danych, 2 różne nośniki, 1 kopia poza domem.
2. Włącz automatyczny backup w chmurze: Google Drive, OneDrive lub iCloud.
3. Dysk zewnętrzny: wykonuj backup raz w tygodniu najważniejszych plików.
4. Windows: Ustawienia → Aktualizacja i zabezpieczenia → Kopia zapasowa → Historia plików.
5. Ważne dokumenty (umowy, faktury, zdjęcia) trzymaj w 2 miejscach: chmura + dysk zewnętrzny.

Bezpieczeństwo telefonu

1. Włącz blokadę ekranu: PIN (min. 6 cyfr), odcisk palca lub Face ID.
2. Aktualizuj system operacyjny i aplikacje — łatki bezpieczeństwa są krytyczne.
3. Instaluj aplikacje tylko z oficjalnych sklepów: Google Play, App Store.
4. Włącz opcję 'Znajdź mój telefon': Find My iPhone (Apple) lub Znajdź urządzenie (Google).
5. Nie rootuj/jailbreakuj telefonu — wyłącza wbudowane zabezpieczenia.
6. Szyfrowanie telefonu: Android → Ustawienia → Bezpieczeństwo → Szyfrowanie. iOS szyfruje domyślnie.

Najczęściej zadawane pytania